Werken aan basisvaardigheden in bibliotheken

Taalhuis biedt één op één begeleiding 

TERBORG/AALTEN - In Nederland hebben 2,5 miljoen mensen van 16 jaar en ouder moeite met schrijven, rekenen en/of digitale vaardigheden. Dat is 18 procent van alle mensen in Nederland. Dus ongeveer 1 op de 6 mensen. Samen met de regionale bibliotheken van Achterhoekse Poort en maatschappelijke partners wordt de komende tijd gewerkt aan het weghalen van het taboe dat op dit onderwerp ligt. In de gemeenten Oude IJsselstreek en Aalten zijn allerlei activiteiten en cursussen opgezet om deze groep mensen te helpen hun basisvaardigheden te bevorderen.

Door Walter Hobelman

“Naast lezen en spreken leveren ook rekenen, schrijven en ‘digitaal vaardig zijn’ voor een grote groep mensen problemen op”, vertelt Annet Wamelink, taalhuis coördinator binnen Achterhoekse Poort. “Grofweg is de groep mensen die moeite heeft met deze basisvaardigheden te verdelen in twee categorieën. Je hebt de Nederlanders voor wie Nederlands de moedertaal is. Deze groep wordt wel de NT 1 groep genoemd. Daarnaast is er de NT 2 groep en dat zijn mensen voor wie Nederlands de tweede of soms zelfs derde taal is.” 

Taalhuis
In alle bibliotheken is een zogenoemd ‘taalhuis’ gevestigd. “Het Taalhuis staat voor het oefenen en beter leren van de basisvaardigheden (DigiTaalhuis). In dit taalhuis bieden we één op één begeleiding aan voor iedereen die de Nederlandse taal beter wil leren. Dus ook voor mensen die Nederlands als moedertaal hebben, maar moeite hebben met lezen of schrijven”, legt Wamelink uit. “Dit is geen standaard cursus of zo. Samen met de taalvrager maken we een plan waarin we aan de slag gaan met datgene waar de taalvrager in vastloopt. De een heeft bijvoorbeeld moeite met de taal van brieven en formulieren, terwijl een ander meer zoekt naar hulp om te op papier te kunnen verwoorden wat er in de gedachten leeft.”

Schaamte speelt een remmende rol bij het vragen van hulp

Taalplein
Het Taalplein is een plek waar diverse materialen staan voor mensen die beter willen leren lezen en schrijven. Deze materialen zijn bruikbaar voor zowel mensen uit de NT 1 als NT 2 doelgroep. Het gaat om (prenten)boeken in diverse talen, boeken in eenvoudige taal, E-spelletjes en ander materiaal. Er is in het taalplein voldoende materiaal te vinden om de woordenschat te vergroten en een beter begrip te krijgen van onze taal en gewoonten.”

Meike Hooglugt is taalhuisdocent en is medeverantwoordelijk voor het maken van matches tussen taalcoaches en taalvragers. “We hebben in ons werkgebied ongeveer vijftig coaches beschikbaar, die dit werk op vrijwillige basis doen. Ik ga altijd op zoek naar een coach die een klik heeft met de taalvrager. Dit doe ik op basis van interesses en gemeenschappelijke raakvlakken. Men trekt een jaar met elkaar op en ontmoet elkaar wekelijks in de bibliotheek en dat is best intensief. Hoe beter men bij elkaar past des te beter is het resultaat.”
Uit eigen ervaring weet Hooglugt dat veel deelnemers na een jaar meer zelfvertrouwen hebben gekregen en de drempel om het Nederlands te gebruiken in het dagelijks leven is verlaagd. “Het sociale aspect is erg belangrijk, naast het leren van de taal.”

Digitale vaardigheden
Het is voor veel mensen lastig om hun weg te vinden in de steeds verder gaande ontwikkeling op digitaal vlak. Communiceren met de overheid of zorginstanties verloopt steeds meer via internet en daar is niet iedereen even ‘handig’ mee. “We hebben een cursus ‘klik en tik basis’ waarin we mensen leren omgaan met een computer. Vervolgens is er ‘klik en tik voor lichtgevorderen’ en daarna is de cursus ‘Digisterker’ een logisch vervolg. In die cursus leert men om afspraken te maken met de overheid of zorginstanties, online formulieren invullen en de cursus DigiVitaler waarin omgaan met de digitale zorg aan bod komt.”

Leren en plezier maken gaan bij ons hand in hand

Wamelink benadrukt dat alle cursussen zeker geen ‘schools’ karakter hebben. “We vinden het bijzonder belangrijk dat mensen in een plezierige omgeving hun vaardigheden kunnen verbeteren. Leren en plezier maken gaan bij ons hand in hand en de één op één begeleiding helpt daarbij. Het gebeurt vaak dat de taalcoach en taalvrager ergens naar toe gaan om in de praktijk te oefen, of om al wandelend te praten over dat wat men onderweg tegenkomt. De oefenmogelijkheden zijn groot en divers.”

In zowel Aalten als Oude IJsselstreek zijn nieuwe taalcoaches welkom. “Loop eens bij ons binnen om hierover informatie te krijgen of kijk op de website”, adviseert Wamelink. Wie als taalcoach aan de slag wil, volgt eerst een korte training.

Wie iemand in zijn of haar omgeving kent die mogelijk moeite heeft met de Nederlandse taal kan misschien verwijzen naar de mogelijkheden die er binnen Achterhoekse Poort te vinden zijn. “Soms kan het drempelverlagend werken om even iemand op het juiste spoor te zetten. Schaamte speelt een remmende rol bij het vragen van hulp. Dan kan een goedbedoelde tip soms net het gewenste duwtje in de rug zijn”, aldus Wamelink.

Meer informatie over dit onderwerp is te vinden op:

achterhoeksepoort.nl