Herdenking monument IJzerlo

IJZERLO – Een kleine 300 belangstellenden hebben de herdenking in IJzerlo op maandag 26 juni bijgewoond. Tijdens de plechtigheid voert een Spitfire een flyby uit, uitgevoerd door een Spitfire van de Historische Vlucht van de Koninklijke Luchtmacht.

Door Karin Stronks

Bezoekers staan stil bij het monument ‘vliegen voor de vrede’ voor de gesneuvelde Britse bemanningsleden van de gecrashte Stirling BK767 in 1943. Wim Westerveld heeft het monument ontworpen. Twintig jaar geleden is het onthuld, tachtig jaar geleden crashte de bommenwerper. “In een oorlog zijn alleen verliezers”, zegt Westerveld. 

Op de plaats van het monument is tachtig jaar geleden één van de vijf gesneuvelde bemanningsleden aangetroffen, vlakbij zijn de andere vijf gesneuvelde Britten gevonden. Ze zijn begraven op begraafplaats Berkenhove in Aalten. Twee vliegers hebben de crash overleefd. Zij zijn gepakt door de Duitsers en krijgsgevangen gemaakt. Na de Tweede Wereldoorlog keren ze terug naar Engeland. 

De omgeving van het monument ziet er goed verzorgd uit, er zijn plantjes gepoot, er is gesnoeid. De zakkende zomerzon breekt door de eikenbladeren en zorgt voor een bijzondere sfeer. De Britse en Nederlandse vlaggen wapperen fier in de wind. Het fanfareorkest van Muziekvereniging Crescendo IJzerlo speelt enkele stukken voordat het moment van herdenken begint. De musici zijn in stemmig zwart gekleed. 

De belangstellenden speuren de horizon af of zij een glimp kunnen opvangen van de Spitfire. Het vliegtuig nadert toch nog onverwacht, draait twee rondjes om het weiland, stijgt twee keer stijl omhoog. Een bijzonder moment, deze flyby. 

Langs de bomen van de Huisstededijk zijn touwen gespannen, hieraan hangen zelfgeschreven teksten en tekeningen met foto’s van de leerlingen van CBS ’t Warmelinck met informatie en de geschiedenis van het door de scholieren geadopteerde monument. 

Twee minuten stilte, vogels kwaken en fluiten, het ruisen van de wind door de bladeren is te horen, verder is het muisstil. Alle aanwezigen zijn in gedachten verzonken.
Mooie woorden worden gesproken en gezongen, er klinkt melancholieke en hoopvolle muziek. Er worden bloemen gelegd door burgemeester Anton Stapelkamp namens de gemeente Aalten, leerlingen van ‘t Warmelinck zetten een witte roos in een vaas, voor elke gesneuvelde vlieger één. Ze staan even stil bij het monument uit respect voor de jonge Britten die hun leven hebben verloren voor onze vrijheid.

Nazaten van de Britse vliegers leggen een bloemstuk, ook namens COV IJzerlo en CBS ’t Warmelinck worden bloemstukken geplaatst bij het monument. Enkele bezoekers van de herdenking leggen bloemen. 

Na de plechtigheid stapelen bestuursleden van COV IJzerlo de rode, witte, blauwe en oranje stoelen weer op. Bezoekers nemen nog even een kijkje bij de militaire voertuigen die speciaal voor de herdenking bij het monument zijn geplaatst. En keren huiswaarts, naar het heden, een herinnering rijker.