Tentoonstelling ‘Je bent er nog’
MaatschappijExpositie gebaseerd op leven Sallo van Gelder
NIJKERK/AALTEN – In het Israëlcentrum in Nijkerk is sinds 2 juni de aangrijpende tentoonstelling Je bent er nog te zien. Centraal staat het levensverhaal van Sallo van Gelder, een Joodse jongen uit Aalten die als kind de Holocaust overleefde, doordat hij – wellicht door een persoonsverwisseling – in 1943 uit het transport werd gehaald, waarna hij weer moest onderduiken. De expositie biedt bezoekers een unieke kans om de oorlog te beleven door de ogen van een kind. Hoe was het voor hem en andere Joden om na de concentratiekampen en na de onderduik terug te keren naar een wereld die zo anders was dan vóór de Tweede Wereldoorlog?
Door Mark Ebbers
Opperrabbijn Jacobs en Sallo van Gelder zelf openden de voorstelling officieel. Sallo eindigde zijn inleidende toespraak met een uitspraak van schrijver Abel Herzberg: “Er zijn in de Tweede Wereldoorlog geen zes miljoen Joden uitgeroeid, maar er is één Jood vermoord en dat zes miljoen keer.”
Sallo was pas vijf jaar oud toen hij in 1942 moest onderduiken. Drie jaren lang leefde hij in angst en afzondering, tot hij in 1945 als achtjarige werd bevrijd. Nu, op 87-jarige leeftijd, is hij de laatste Jood in Aalten.
Je bent er nog is het verhaal van Sallo, maar tegelijk het verhaal van vele andere Joden die de Tweede Wereldoorlog overleefden. Het is het verhaal van hen in de oorlog maar zeker ook na de oorlog, toen ze in Nederland zeker niet altijd warm werden verwelkomd.
Bedenker van de voorstelling Sifra: “Het thema is 80 jaar bevrijding met een focus op de terugkeer van Nederlandse Joden naar huis. Sommige Joden werden hartelijk onthaald, maar velen kregen een kille ontvangst. In Nederland heerste een beetje de mentaliteit: We hebben het allemaal moeilijk gehad, dus jullie Joden vormen daar geen uitzondering op.”
Mee op reis in 1945
Je gaat mee terug in de tijd naar het jaar 1945, naar het feest van de bevrijding. Je ontmoet een Joodse jongen van acht jaar die tijdens de oorlog moest onderduiken. Je gaat met hem mee op terugreis naar zijn dorp. Daar is het een groot feest. De bevrijding wordt gevierd met vlaggen, slingers, feestelijke muziek en veel spelletjes. Maar hoe is het voor de Joodse jongen? Wat vindt hij daar en wie is er nog?
Bezoekers van de Je bent er nog stappen letterlijk in een oude tram en maken een reis langs historische locaties zoals het gemeentehuis, de woning van verzetsvrouw Corrie ten Boom en een synagoge. Onderweg worden ze geconfronteerd met Sallo’s herinneringen, door middel van filmfragmenten, persoonlijke verhalen en opdrachten. De tentoonstelling biedt ook kinderen een toegankelijke manier om stil te staan bij de impact van oorlog, onder andere door middel van een speurtocht.
De expositie is loopt tot 24 oktober en is gratis te bezoeken in het Israëlcentrum aan de Henri Nouwenstraat 34 in Nijkerk. Van maandag t/m vrijdag geopend van 9.30 tot 16.30 uur en op zaterdagen van 10.30 tot 15.30 uur. Op zon- en feestdagen is de expositie gesloten. Aanmelden is niet nodig, alleen voor groepen. Men kan gratis parkeren voor de deur.
Met Je bent er nog wil organisator Christenen voor Israël niet alleen het verhaal van Sallo van Gelder levend houden, maar ook een bredere boodschap uitdragen: vrijheid is kostbaar en nooit vanzelfsprekend. Ook nu niet.
