‘Nergens ligt de glimlach zo gereed, dan in het dorp dat Aalten heet’

Evert de Niet en Aalten

AALTEN - ‘Nergens ligt de glimlach zo gereed, dan in het dorp dat Aalten heet’. Bovenstaande woorden staan op het visitekaartje van Evert de Niet uit Scheveningen. Een blijk van zijn levenslange liefde voor Aalten, die begon toen hij als jongetje van 4 jaar werd ondergebracht bij Bernhard en Hanna Deunk op boerderij ’t Paske aan de Romienendiek. Elk jaar komen Evert en zijn vrouw Corrie, nu 85 en 86 jaar oud, hier op vakantie. De laatste jaren op Nieuw Rensink. Hun kinderen en kleinkinderen komen een weekje mee. Evert de Niet stichtte de Dorpenband Aalten Scheveningen en hij schreef een boek. Hij is genomineerd voor de Erfgoedprijs 2025 van de gemeente Aalten.

Door Jos Wessels

Het is 1943. Het is oorlog. De Duitsers bouwen langs de kust de Atlantikwall om een eventuele invasie te verhinderen. De mensen op Scheveningen moeten weg. Velen worden geëvacueerd naar het oosten van het land. Zo komen de oma en de tante van Evert terecht op Singelwoud aan de Varsseveldsestraatweg in Aalten. De moeder van Evert is met haar drie kinderen in Den Haag ingekwartierd. Haar man is opgepakt en in Duitsland tewerkgesteld. De oorlog wordt grimmiger en honger dreigt. Oma en tante schrijven vanuit Aalten dat Bernhard en Hanna Deunk wel een kind willen opnemen. In de koude winter van 1943-1944 gaat moeder met Evert en Tiny, de twee oudsten, op de fiets op weg naar Aalten. Hennie, de jongste, blijft achter bij familie. Haar zwager gaat mee, want een vrouw alleen is niet veilig. In Deventer slapen zij bij een echtpaar zonder kinderen. Die wil heel graag op Tiny passen en moeder laat haar daar achter. Dan gaat zij met Evert verder naar Aalten, naar de familie Deunk. Evert krijgt een kleurboekje en als hij even niet oplet, is moeder verdwenen. Terug in Den Haag overlijdt het jongste kind Hennie. Moeder stort in. Na de oorlog halen zij en haar man de kinderen weer op. Evert herkent zijn ouders niet meer. Als hij dan op Scheveningen naar school gaat, vinden zijn klasgenoten dat hij maar een raar taaltje spreekt. Evert heeft zich het Achterhoekse dialect aangeleerd.

Altijd Aalten in de verte
Na de oorlog gaat Evert elke zomer logeren bij Bernhard en Hanna Deunk. Schoondochter Dina is als een tweede moeder voor hem. Een levenslange liefde voor Aalten is geboren. Als twintig jaar later zijn verloofde Corrie Vrolijk meegaat, verstaat zij niets van die taal. ‘Ik zei Jao als Nèè! werd bedoeld’, zegt ze nu. Evert en Corrie trouwen en krijgen drie kinderen. Die gaan mee naar Aalten en later ook de kleinkinderen. Ze zijn nu voor de 57ste keer hier, zegt Corrie.
Evert gaat niet alleen voor de persoonlijke contacten, maar legt ook een gigantische verzameling aan over Aalten en de oorlog: foto’s, boeken, krantenknipsels. “In ons huis op Scheveningen is de benedenverdieping ingericht als Aaltens museum”, zegt Corrie. Evert is ook heel actief in de Scheveningse en Haagse gemeentepolitiek. Hij weet dat er ook veel anderen zijn die de band met Aalten koesteren.

Dorpenband en een boek
In 1995 wordt vijftig jaar bevrijding gevierd. De gemeente Aalten nodigt de vroegere evacuees uit. Met drie bussen en talloze auto’s komen ze naar hier. Evert neemt het initiatief tot een dorpenband. Voortaan is er geregeld een uitwisseling. Zo zingen kerkkoren in kerken in de andere plaats. AZSV jeugd doet mee aan voetbaltournooien. De Klepperklumpkes en Wi-j holt ‘bi-j ’t olde dansen op de Scheveningse Vlaggetjesdag. Enkele jaren geleden besluit Evert de Niet om een boek te maken, getiteld Scheveningse evacuees in Aalten. Het Nationaal Onderduikmuseum en de gemeente ondersteunen het project. De presentatie is op 29 maart van dit jaar. De 250 exemplaren vliegen weg en het boek is nu uitverkocht. Evert zal binnenkort alle documentatie en rechten overdragen aan het museum. Die zal moeten kijken of er een tweede druk komt. Dit boek is de eerste van een serie, vertelt Evert. De volgende boeken gaan over Scheveningse evacuees in Winterswijk, in Gelderland, in Overijssel en in de rest van Nederland.

Erfgoedprijs
Wegens al deze activiteiten is Evert de Niet genomineerd voor de Erfgoedprijs 2025. Samen met Bertha en Gerrit Krajenbrink, Bert Stronks en Wies en Taco Keulen. De prijs wordt donderdag 4 september uitgereikt in de Koppelkerk in Bredevoort.